RadioOnTVPhim nhạc kịch: Phim gì mà "hát hoài vậy?"

Âm nhạc dẫn lối cho hình ảnh

Khi nhắc đến điện ảnh, chúng ta đều biết “hình ảnh” là yếu tố tiên quyết và chủ đạo. Suy cho cùng, từ “movie” cũng là viết tắt của “moving images” (những hình ảnh chuyển động). Và xét theo lịch sử, hình ảnh ra đời trước âm thanh.

Âm thanh chỉ là một thành tố hỗ trợ cho hình ảnh. Âm thanh phải chạy theo hình ảnh. Âm thanh đắp thêm ý nghĩa cho hình ảnh.

Ngày đó, để những thước phim câm có cảm xúc và khán phòng không phải chịu đựng sự im lặng nhạt nhẽo, âm nhạc trong phim được soạn và tấu lên bởi những dàn nhạc gầm sân khấu (pit orchestra). Lúc bấy giờ, âm nhạc chỉ có duy nhất một chức năng: hỗ trợ về cảm xúc cho thước phim.

Tuy nhiên, sự ra đời của phim nhạc kịch đã dần dà đặt ra những câu hỏi mang tính phản biện về mối quan hệ thứ bậc giữa hình ảnh và âm thanh.

Trong nghiên cứu Dreams of Difference, Songs of the Same: The Musical Moment in Film (2009), Amy Herzog đã định nghĩa những khoảnh khắc các nhân vật trong phim ảnh có sự hồi đáp với âm nhạc, tương tác được với âm nhạc và trở thành một phần của âm nhạc là những “khoảnh khắc âm nhạc” - the musical moment. Đây là lúc hình ảnh mất đi vị thế của mình và nhường bước cho âm thanh, âm nhạc.

Khi một bài hát được vang lên, các nhân vật đang gần như làm chủ khung hình và tạo nên một thực tại dưới góc nhìn của họ.

Khoảnh khắc âm nhạc vượt ra ngoài những logic của thế giới thường đã mang đến sự thoát ly. Câu thoại bỗng có giai điệu, bước đi trở nên nhịp nhàng và thế giới xung quanh bùng nổ với lời ca. Họ hát nên những tâm tư và kiểm soát không - thời gian xung quanh mình.

Trong một khoảnh khắc nhạc kịch, họ có thể di chuyển khắp nơi, hoặc thậm chí là du hành về quá khứ chỉ trong một khuông nhạc. Phim nhạc kịch là tập hợp những khoảnh khắc này.

Lấy ví dụ là bài hát America trong West Side Story phiên bản 2021 của đạo diễn Steven Spielberg. Khi nhân vật Anita hát, cô đang viết nên một thực tại mới cho mình, một thực tại mà những người phụ nữ như cô đều cất vang câu hát để ca ngợi “giấc mơ Mỹ” trong tâm tưởng dân nhập cư.

Trong thực tại đó, Anita là nhân vật chính, những cô gái xung quanh là dàn đồng ca và vũ công chuyên nghiệp. Họ ùa xuống phố xá New York và khiêu vũ trong một phân cảnh hoành tráng, hay còn gọi là “spectacle”, một yếu tố quan trọng của phim nhạc kịch.

Những spectacle này vừa thoát ly khỏi thực tại vừa làm khán giả cảm thấy “sướng mắt” nhưng không quên đào sâu vào tâm lý nhân vật để dọn lối cho sự phát triển về sau.

Trong trường hợp của Anita, bài hát về “giấc mơ Mỹ” của cô sẽ tương phản với lòng thù hận nước Mỹ của cô sau này khi những người mình yêu thương đã ra đi mãi mãi.

Đây cũng là lúc chúng ta sẽ bàn về chức năng của các bài hát trong một phim nhạc kịch và tầm quan trọng của việc đặt để các bài hát để tạo nên những thông điệp xuyên suốt.