Well-nessNghiên cứu giải thích vì sao não “thiên vị” ký ức này hơn ký ức khác

Đôi điều thú vị về core memory?

Core memory không bị giới hạn

Khác với Inside Out, chúng ta không bị giới hạn số core memory có thể có trong đời. Ngoài ra theo một nghiên cứu của Đại học Wollongong (Úc), các ký ức có thể gắn với nhiều cảm xúc pha trộn, chứ không chỉ gắn với một cảm xúc đơn lẻ như trong phim.

Core memory không ảnh hưởng tới tính cách bạn

Lại một đặc tính nữa chỉ đúng trên phim chứ không đúng ngoài đời. Công trình trắc nghiệm Big Five đã cho thấy, có những tính cách hình thành từ trong bào thai và không thay đổi bất kể bạn trải qua điều gì. Cũng theo chuyên gia khoa học thần kinh Nicole Dudukovic, những người mắc chứng mất trí nhớ không hề thay đổi tính cách.

Tuy nhiên một số ký ức có thể thay đổi cách bạn nhìn nhận cuộc đời và bản dạng cá nhân. Ví dụ khi chiến thắng một cuộc thi tài năng, bạn đã thấy mình ở một vị thế khác. Những core memory như vậy thường gián tiếp thay đổi con người theo nhiều chiều hướng khác nhau.

Ta khó đoán được ký ức nào sẽ thành core memory

Có những sự việc bạn thấy bình thường ở thời điểm xảy ra, nhưng lại trở nên quan trọng ở hiện tại. Chẳng hạn khi trải qua một biến cố, bạn mới xâu chuỗi những sự kiện trong quá khứ và nhận ra nó tác động thế nào đến kết quả bạn vừa trải qua. Vậy là bạn có thêm vài core memory khác theo cách mà não bộ cũng không thể ngờ tới.

Không phải core memory nào cũng chính xác

Trên thực tế, mọi ký ức mà chúng ta nghĩ rằng mình “nhớ như in” đều dễ bị thay đổi, quên và sai sót ở những chi tiết nhỏ, ngay cả khi đó là một sự kiện quan trọng. Theo nghiên cứu của Đại học Wollongong, điều này xảy ra do cách hoạt động của bộ nhớ.

Cụ thể, khi mã hóa ký ức, chúng ta thường nhớ những dữ kiện chính rồi ghép nó lại ở bước truy xuất. Với những phần ký ức không nhớ ra, ta có xu hướng lấp đầy nó bằng góc nhìn cá nhân. Quá trình này diễn ra khác nhau mỗi lần bạn nhớ lại sự kiện. Do đó, bạn có thể sẽ diễn giải lại ý nghĩa, có những cảm xúc mới khác với lần hồi tưởng trước.

Ví dụ khi đang yêu, bạn sẽ coi nụ hôn đầu tiên với người ấy là một core memory vui vẻ. Nhưng khi mối quan hệ ấy đang trên bờ đổ vỡ, những cảm xúc tiêu cực được não đưa thêm vào, khiến bạn không còn coi nụ hôn đó là ký ức đẹp nữa.

Nhưng ta vẫn có thể thể tự tạo ra core memory

Dù không thể dự đoán, bạn có thể tác động để một số ký ức ở lại bên mình lâu hơn. Bản chất của ký ức phụ thuộc vào kết nối giữa bạn và con người/sự vật/sự việc liên quan. Kết nối đó càng chặt chẽ, thì bạn càng nhớ lâu. Bạn có thể củng cố mối liên kết này bằng các cách:

• Thường xuyên nghĩ về khoảnh khắc bạn muốn ghi nhớ, theo cơ chế “lặp lại” nói trên.
• Kết nối ký ức qua những mảnh ghép: Nghe một bài hát, hoặc ăn một món ăn cụ thể có thể giúp bạn khơi dậy các ký ức xung quanh những thứ này.
• Chụp ảnh, quay video: Đây chính là những “bộ nhớ phụ” hiệu quả hỗ trợ não. Dù bao nhiêu năm trôi qua, chỉ cần nhìn những bức hình này là bao kỷ niệm ùa về.
• Ngủ ngon: Thời điểm quá trình xử lý và lưu trữ ký ức của não hoạt động mạnh, giúp bạn ghi nhớ chúng lâu hơn sau này.