» DƯƠNG ZƠI nói về triển lãm của Trương Tân

Bàn luận

DƯƠNG ZƠI nói về triển lãm của Trương Tân 02. 10. 11 - 6:42 am

Duong Zoi

(SOI: Đây là cmt của họa sĩ Duong Zoi cho bài Trương Tân tái xuất, Minh Thành và Quang Huy bày tranh mới. Cmt này rất thú vị, Soi xin được đưa lên thành bài để các bạn tiện theo dõi.)

Tôi định không viết gì, nhưng khi đọc mấy comments của các bạn, thấy buồn quá nên tâm sự tí chút.

Đây rõ ràng là một triển lãm của gallery Bui muốn đem tranh của Trương Tân, Minh Thành, Quang Huy, bày chung với Louise Bourgeois và Tracey Emin để cho những người chưa biết về các họa sỹ trên có thể xem.

Việc Huy và Thành có tranh mới, thì lối vẽ người ta như vậy rồi, muốn người ta cách tân thì CÁCH TÂN làm chi? Người ta đã làm CÁCH MẠNG rồi, thì việc bây giờ họ làm gì cũng chỉ là để tâm hồn họ được thỏa mãn và mang hạnh phúc cho bản thân họ. Họ đâu muốn làm tuyên ngôn liên tục đâu mà các bạn dè bỉu người ta là không sáng tạo nữa?

Các bạn làm nghệ thuật rồi à? Ai biết các bạn làm gì hay chưa? Đặt mình vào thời những năm 1997, 1998, khi hội họa Việt Nam đang ở những cô gái áo dài và nông dân cầm súng, thì mới thấy giá trị những sáng tác của họ. Những thứ họ làm cũng là những viên gạch đầu cho bức tường mỏng tang của nghệ thuật đương đại Việt Nam bây giờ đó. Việc technique vẽ giỏi hay sử dụng chất liệu tốt thì đó là một họa sỹ có tài. Nhưng họa sỹ mà mở ra một con đường, một trào lưu, thể hiện sự cách tân, thì lại là nghệ sỹ tiên phong đó ạ. Có thể ai đó vẽ ấn tượng bắt mắt hơn C.Monet, nhưng họ vẫn mãi là kẻ đi sau một tượng đài trong trường phái ấn tượng thôi. Bây giờ bạn ngồi và phán “vẽ như Picasso thì có chó gì, ai chả vẽ được” thì bạn chứng tỏ mình là người “xa lạ” rồi. Dù sáng tác của họ không có tính cách mạng như những ngày trước, thì việc vẽ và triển lãm cũng nên ủng hộ.

Quay trở lại với Trương Tân, cũng xin nói luôn về các tác phẩm của anh lần này tại gallery là chưa từng triển lãm tại Việt Nam bao giờ. Những tác phẩm đó có từ khá lâu rồi, trước năm 2000, nhưng chưa ai được thấy chúng trong các gallery một cách chính thống. Việc kiểm duyệt và cấm đoán các tác phẩm của Trương Tân diễn ra đã gần 20 năm, nên sự ra mắt các tác phẩm ấy ngày nay giống như một bước tiến lớn về sự phát triển tự do nghệ thuật tại Việt Nam. Ngay kể cả việc trước đây cũng là những bức tranh ấy, người ta không cho treo, nay được nằm trong gallery ai cũng có thể chiêm ngưỡng, cũng là rất giá trị rồi. Những năm 1994, khi người ta còn cắm mặt vào bức tranh tiêu chí “ba dính một rời”, “màu này lé sáng cho màu kia chìm”, nội dung toàn “chim hoa cá gái” hoặc “trí nông công binh”, thì tranh Trương Tân như một sự thay đổi về quan niệm nghệ thuật tại Việt Nam. Đó cũng là sự thách thức về giới tính gay và những trăn trở hoàn toàn con người của anh. Đó là tính cách mạng trong các tác phẩm của Trương Tân.

Chưa nói với các bạn là để có triển lãm này, qua kiểm duyệt người ta cũng loại đi năm sáu bức không cho treo, tức là sau 20 năm vẫn còn chưa được chính thống tại Việt Nam. Sự xuất hiện trở lại không có nghĩa là phải mới. Mà có nghĩa rằng tranh anh đã quay lại với bức tường gallery một cách chính thống mà thôi. Ngay cả khán giả ở Tây Ban Nha đôi lúc vẫn thấy các gallery treo tranh Picasso, nhưng nào có ai chê tranh cũ tranh cách đây lâu rồi???

Nếu muốn xem tác phẩm của Trương Tân mới, xin đến bảo tàng nghệ thuật ở Nhật mà xem. Ở đó, anh được trân trọng và làm những gì anh đang nghĩ. Còn cái xứ sau hai mươi năm mới được bày tranh, bày ra còn có người kiểm duyệt và chê mỏng tang như trẻ con vẽ, chê tranh cũ tranh vẫn thế, thì cũng nên sau hai mươi năm mới nên xem tiếp tác phẩm của Trương Tân ngày hôm nay.

*

Bài liên quan:

- Trương Tân tái xuất, Minh Thành và Quang Huy bày tranh mới - Bùi Gallery lần này có treo đầu dê? - Thêm ít chi tiết của tối khai mạc “Mình nói gì…” - DƯƠNG ZƠI nói về triển lãm của Trương Tân - NGUYỄN MINH THÀNH: Vấn đề là đến giờ tôi vẫn chưa chán… - Những lời nói riêng tư- “Mình nói chuyện quái gì” sau khi xem triển lãm này? - “Nói chuyện gì, khi nói chuyện tình?”