Nam châm - Một trong những lý thuyết vật lý mà bắt buộc các em học sinh phải biết. Đặc biệt các kiến thức về nam châm luôn được ra trong các câu hỏi trong kiểm trong các kỳ thi. Vây, nam châm có gì đặc biệt? Với câu hỏi trên thanh nam châm chỗ nào hút sắt mạnh nhất phải trả lời như thế nào?
Cùng thầy tổng hợp lại các kiến thức về nam châm để trả lời các câu hỏi trên nhé!
Lý thuyết: Nam châm là gì?
Nam châm là một loại đá được phát hiện từ trước công nguyên. Trong suốt quá trình hình thành và phát triển của loài người, nam châm cũng đã được ứng dụng rộng rãi trong đời sống. Hiện nay, sản phẩm nam châm được ứng dụng nhiều nhất là nam châm vĩnh cửu. Các thông tin trong bài cũng sẽ tập trung về loại nam châm này.
Nam châm là gì?
Nam châm vĩnh cửu là nam châm có chứa từ tính (magnetic), một tinh thể khoáng chất ferit có nguồn gốc từ tác động của từ trường Trái đất xảy ra bên trong nó. Bắt đầu từ những năm 1930, nam châm vĩnh cửu đã có một bước tiến lớn về hiệu quả với sự phát triển của nam châm AlNiCo hợp kim.
Hiện nay, nam châm vĩnh cửu được phân loại theo hai đặc điểm: vật liệu và phương pháp sản xuất. Cụ thể:
- Theo phân loại vật liệu, có oxit sắt, thép carbon, nam châm alnico, ferit cứng và nam châm trái đất định hướng.
- Ngoài ra, nó được chia thành nam châm đẳng hướng, nam châm dị hướng, nam châm kết tinh, nam châm thiêu kết, v.v. theo phương pháp sản xuất.
Một nam châm vĩnh cửu có đặc tính nào dưới đây?
Nam châm vĩnh cửu được làm bằng vật liệu chắc chắn, có khả năng duy trì từ tính cao và không bị mất từ trường. Vì vậy, nam châm vĩnh cửu được con người sử dụng làm nguồn tạo từ trường. Một số đặc tính khác của nam châm vĩnh cửu như:
Tính chất của nam châm vĩnh cửu
- Có thể hút các kim loại trừ một số loại như đồng, bạch kim, vàng, nhôm, bạch kim...
- Từ trường của nam châm vĩnh cửu thay đổi khi chúng được đặt trong các môi trường từ tính khác.
- Mỗi loại nam châm chỉ có 2 cực từ chính là nam và bắc, luôn có một cặp, không có đơn cực.
- Khi ở trạng thái tự do, cực bắc của nam châm chỉ hướng bắc và cực nam chỉ hướng nam.
Ứng dụng của nam châm vĩnh cửu trong đời sống
Nam châm vĩnh cửu có rất nhiều ứng dụng trong đời sống và đóng vai trò vô cùng quan trọng. Bao gồm:
- Trong công nghiệp, chúng được dùng trong phát điện và cơ điện. Có tác dụng giúp biến đổi cơ năng thành điện năng. Và ngược lại, dùng cho nhiều loại động cơ điện.
- Trong máy tính và thiết bị điện tử, chúng được sử dụng để lưu trữ dữ liệu và hiển thị dữ liệu và hình ảnh trên ổ cứng.
Các ứng dụng của nam châm
[HỎI-ĐÁP] Các câu trắc nghiệm vật lý về nam châm
Như những chia sẻ ở đầu bài viết, hiện nay có rất nhiều kỳ thi Vật lý đưa ra các câu hỏi liên quan đến nam châm. Dưới đây là tổng hợp 1 số câu hỏi thường gặp và câu trả lời của chúng. Các em hãy “nắm lòng” những câu hỏi và đáp án của chúng để ghi điểm trong các bài thi Vật lý nhé.
Trên thanh nam châm chỗ nào hút sắt mạnh nhất?
Hai cực nam châm là nơi có từ trường mạnh nhất.
Trong thí nghiệm phát hiện tác dụng từ của dòng điện, dây dẫn AB được bố trí như thế nào?
Thông thường, dây dẫn AB sẽ được bố trí song song với kim nam châm trong các thí nghiệm tìm kiếm tác dụng từ của dòng điện.
Khi hai thanh nam châm đặt gần nhau thì có hiện tượng gì xảy ra?
Thông thường, khi 2 cực nam châm gần nhau chúng sẽ để đẩy nhau nếu cùng hướng. Chẳng hạn, 2 đầu nam châm cùng cực Nam hoặc cùng cực Bắc vào nhau thì chúng sẽ đẩy nhau ra.
Nếu giữ đúng đầu, 1 cục thì cực Nam và cục kia cực Bắc hướng về nhau thì 2 thanh nam châm sẽ hút nhau.
Trong các nam châm điện dưới đây nam châm nào có thể tạo ra lực từ mạnh nhất?
Hãy nhớ, nam châm càng mạnh thì dòng điện càng lớn và số vòng dây càng nhiều. Các em có thể quan sát hình vẽ để chọn đáp án đúng nhất nhé.
Trên đây, thầy đã đưa lại lý thuyết và đáp án cho câu hỏi: nam châm chỗ nào hút sắt mạnh nhất? Cũng như các câu hỏi liên quan đến phần này.
Ngoài các câu hỏi trên, còn câu hỏi nào về nam châm mà các em chưa biết không nhỉ? Hãy gửi cho thầy để chúng ta có thể cùng nhau phân tích và tìm câu trả lời nhé.
Chúc các em đạt điểm 10 trong các kỳ thi Vật lý.