“Học sinh thiếu sự tương tác trong lớp học.”
“Học sinh dễ bị xao nhãng khỏi bài giảng.”
Đây là một trong số những vấn đề phổ biến mà rất nhiều thầy cô đang gặp phải hiện nay. Việc giảng dạy theo phương pháp truyền thống không còn là một lựa chọn tốt, bởi học sinh ngày càng kỳ vọng vào những tiết học có trải nghiệm thú vị và mới mẻ. Để đối mặt với thách thức này, FLYER xin gợi ý tới quý thầy cô một phương pháp mới - “Experiential learning”. Vậy experiential learning là gì? Mời thầy cô cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
1. Experiential learning là gì?
Experiential learning (Học tập trải nghiệm) là một phương pháp giáo dục tập trung vào việc học thông qua trải nghiệm thực tế và hành động trực tiếp. Thay vì chỉ dựa vào việc nghe giảng và đọc sách, học sinh hoặc người học được thúc đẩy tham gia vào các hoạt động thực tế, tương tác trực tiếp với môi trường và áp dụng kiến thức hoặc kỹ năng của mình vào các tình huống thực tế.
Ví dụ về học tập trải nghiệm:
Các hoạt động học tiếng Anh thông qua dự án thực tế, trò chơi, diễn kịch hay các hoạt động nhóm.
2. Tầm quan trọng của học tập trải nghiệm
Học tập trải nghiệm được xem là phương pháp “cứu cánh” cho thầy cô trong các giờ học. Phương pháp này được đánh giá cao bởi những lý do chính:
- Duy trì sự tập trung: Khi học sinh tham gia vào những hoạt động thay vì duy trì trạng thái “tĩnh” như thường lệ, điều này làm giảm khả năng buồn chán và mất hứng thú.
- Tăng cường hiểu biết thực tế: Học tập trải nghiệm tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận trực tiếp với các tình huống thực tế, giúp các em có cái nhìn rõ ràng và sâu sắc hơn về kiến thức và kỹ năng đang học.
- Phát triển kỹ năng thực tế: Thông qua việc tham gia vào các hoạt động thực tế, học sinh có cơ hội phát triển và rèn luyện kỹ năng như giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian và lãnh đạo.
- Tạo ra kết nối giữa lý thuyết và thực tế: Học sinh có cơ hội áp dụng kiến thức vào tình huống thực tế, làm cho kiến thức trở nên cụ thể và mang tính ứng dụng cao.
- Khuyến khích sự sáng tạo và tư duy linh hoạt: Khi tham gia vào các hoạt động thực tế, học sinh phải đối mặt với các tình huống mới, đòi hỏi tư duy linh hoạt để tìm ra giải pháp và thích ứng.
- Tăng cường sự tự tin: Khi thành công trong việc áp dụng kiến thức vào thực tế, học sinh sẽ cảm thấy tự tin và tin tưởng vào khả năng của bản thân.
3. Các giai đoạn của học tập trải nghiệm
Học tập trải nghiệm được mô hình hóa bởi David Kolb dựa trên chu trình bốn giai đoạn gồm kinh nghiệm cụ thể, quan sát và phân tích, lý thuyết hóa và thực hành. Dưới đây là mô tả chi tiết về mỗi giai đoạn:
Qua chu trình này, học sinh không chỉ tích lũy kiến thức mà còn xây dựng sự hiểu biết sâu sắc hơn thông qua trải nghiệm, quan sát, lý thuyết hóa và thực hành.
4. Ưu điểm và nhược điểm của học tập trải nghiệm
Học tập trải nghiệm có nhiều ưu điểm nổi bật, tuy nhiên cũng có một số điểm hạn chế nhất định. Mời thầy cô tìm hiểu về các điểm mạnh cũng như điểm yếu của phương pháp này để có thể điều chỉnh và áp dụng một cách tối ưu.
Ưu điểm:
- Tăng cường khả năng áp dụng kiến thức
- Tăng cường hứng thú học tập
- Phát triển kỹ năng thực hành
- Gắn kết học sinh với nội dung học tập
- Khám phá khả năng và sở thích cá nhân
Nhược điểm:
- Đòi hỏi nguồn lực và thời gian
- Khó khăn trong đánh giá và định lượng kết quả: Việc đo lường thành công và hiệu quả của quá trình học tập có thể gặp khó khăn do tính chất không cố định và đa dạng của trải nghiệm
- Cần sự hướng dẫn và hỗ trợ
5. 10 cách ứng dụng học tập trải nghiệm trong giảng dạy
5.1. Hoạt động “Pro and Con Grid”
“Pro and Con Grid” là hoạt động cho phép học sinh tạo ra một danh sách các ưu điểm và nhược điểm về một vấn đề liên quan đến bài học, giúp các em nhìn nhận chủ đề từ các góc nhìn khác nhau cũng như phát triển kỹ năng phân tích và đánh giá.
Cách thức triển khai:
- Thời gian: 25-30 phút
- Số lượng học sinh: Nhóm từ 2-6 người
Bằng cách cho phép học sinh đưa ra quan điểm và từ các góc nhìn khác nhau, thầy cô đang thúc đẩy các em tiếp cận một bài học hoặc nhiệm vụ theo một cách hiệu quả.
5.2. Hoạt động “Cross-Age Peer Tutoring”
“Cross-age peer tutoring” là một phương pháp học độc đáo, trong đó học sinh có vai trò hướng dẫn bạn học khác về nội dung mà bản thân đã thành thạo và nắm rõ.
Cách thức triển khai:
- Thời gian: 20-30 phút
- Số lượng học sinh: Cặp đôi
Nhìn chung, hoạt động này có thể mang lại cho học sinh rất nhiều lợi ích, bao gồm tăng cường kỹ năng giao tiếp, tư duy phản biện. Quan trọng hơn, lợi ích của hoạt động này là hai chiều: mang lại hiệu quả học tập cho cả người hướng dẫn và người được hướng dẫn.
5.3. Hoạt động “Student-Generated Test Questions”
Hoạt động “Student-Generated Test Questions” cho phép các học sinh có cơ hội soạn câu hỏi cho bài kiểm tra thay vì chỉ trả lời chúng.
Cách thức triển khai:
- Thời gian: 20-30 phút
- Số lượng học sinh: Cặp đôi
Bằng cách thay đổi cách tiếp cận của học sinh đối với một bài học thông qua việc cho các em tự soạn câu hỏi kiểm tra và suy nghĩ câu trả lời, thầy cô sẽ nắm được về những nội dung mà học sinh coi là quan trọng nhất hoặc đáng nhớ nhất trong một bài học. Các câu hỏi và câu trả lời mà học sinh đưa ra sẽ cung cấp cho thầy cô những nội dung quan trọng như:
- Những khái niệm quan trọng mà học sinh nhìn thấy trong một bài học.
- Những câu hỏi kiểm tra mà học sinh coi là hợp lý và có giá trị.
- Liệu học sinh có kỳ vọng không chính xác cho một bài kiểm tra sắp tới hay không.
5.4. Hoạt động “Fishbowl”
Fishbowl là một hoạt động thảo luận nhóm trong lớp học, trong đó một nhóm nhỏ học sinh (còn được gọi là “nhóm trong cái hồ cá”) được đặt ở trung tâm của lớp và mở công khai thảo luận về một chủ đề hoặc câu hỏi cụ thể. Các học sinh trong nhóm này sẽ tham gia vào cuộc trò chuyện, chia sẻ quan điểm, ý kiến và thảo luận với nhau.
Nhóm còn lại của lớp (còn được gọi là “nhóm ngoài cái hồ cá”) sẽ xem và nghe nhóm trong cái hồ cá thảo luận. Các em có thể quan sát, lắng nghe và ghi chú lại những ý kiến quan trọng hoặc thú vị từ cuộc thảo luận.
Cách thức triển khai:
- Thời gian: 20-30 phút
- Số lượng học sinh: Nhóm 4-8 học sinh
Hoạt động Fishbowl thường tạo ra một môi trường trò chuyện sôi nổi, khuyến khích sự tham gia của tất cả các học sinh và tạo điều kiện cho sự trao đổi ý kiến, tư duy phản biện và khám phá thêm các quan điểm khác nhau về chủ đề. Hoạt động này cũng giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp, lắng nghe và đánh giá ý kiến của người khác.
5.5. Hoạt động “Make a Mnemonic”
Hoạt động “Make a Mnemonic” là việc tạo ra một câu thơ, một từ viết tắt, một hình ảnh hoặc bất kỳ phương pháp nào khác để gợi nhớ về một khái niệm, quy tắc hay bất kỳ thông tin nào học sinh cần ghi nhớ.
Cách thức triển khai:
- Thời gian: 20-25 phút
- Số lượng học sinh: Nhóm 2-3 học sinh
5.6. Hoạt động “Field Trip”
Hoạt động “Field Trip” cho phép học sinh vận dụng lý thuyết đã học trong môi trường thực tế. Hoạt động này mang lại hiệu quả cho lớp học tiếng Anh, bằng cách tổ chức các chuyến đi thực tế để học sinh có cơ hội giao tiếp với người dân bản địa.
Cách thức triển khai:
- Thời gian: >30 phút
- Số lượng học sinh: Cả lớp
5.7. Một số hoạt động khác
6. Tổng kết
Trên đây là những thông tin quan trọng về học tập trải nghiệm và cách áp dụng phương pháp vào thực tế. Tùy thuộc vào quy mô lớp học và mục tiêu học tập, thầy cô có thể tổ chức những hoạt động phù hợp để mang lại kết quả tốt nhất. Chúc thầy cô thành công!
Xem thêm:
- Cooperative Learning là gì? 7 chiến lược ứng dụng Học tập hợp tác trong lớp học
- 8 xu hướng LMS trong năm 2025: Bước đột phá giáo dục?
- 5 xu hướng giáo dục năm 2023 - Học tiếng Anh thế nào để không lạc hậu?
